8 સપ્ટેમ્બરથી જૈન સમાજના પવિત્ર પર્યુષણ મહાપર્વનો પ્રારંભ
આઠ દિવસ સુધી ધર્મ આરાધના, પ્રતિક્રમણ, કલ્પસૂત્ર વાચન અને ભક્તિભાવના; અંતિમ દિવસે સમસ્ત જૈન સમાજ કરશે ‘મિચ્છામી દુક્કડમ’
સુરત : જૈન સમાજના સૌથી પવિત્ર અને આત્મશુદ્ધિના મહાપર્વ તરીકે ઓળખાતા પર્યુષણ મહાપર્વનો મંગળવાર, તા. 8 સપ્ટેમ્બરથી પ્રારંભ થશે અને તા. 15 સપ્ટેમ્બર સુધી આઠ દિવસ સુધી વિવિધ ધાર્મિક આરાધનાઓ સાથે ઉજવણી કરવામાં આવશે. આ દરમિયાન જૈન સમાજમાં તપ, સંયમ, સ્વાધ્યાય, પ્રતિક્રમણ અને પ્રભુભક્તિનો માહોલ જોવા મળશે. 15 સપ્ટેમ્બરે સંવત્સરી પર્વ નિમિત્તે ક્ષમાપના અને ‘મિચ્છામી દુક્કડમ’ની પરંપરા નિભાવાશે.
આ અંગે માહિતી આપતા શ્રાવક અજીતભાઈ મહેતા એ જણાવ્યું કે, પર્યુષણના આઠ દિવસ દરમિયાન શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ દ્વારા વિવિધ પ્રકારની ધાર્મિક આરાધના કરવામાં આવશે. સવારે રાઈ પ્રતિક્રમણ, બપોરે દેવવંદન વિધિ તથા સાંજે દેવસિક પ્રતિક્રમણ ઉપરાંત રાત્રિના સમયે ભક્તિભાવના અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન થશે.
પર્યુષણ દરમિયાન જિનાલયોમાં ભગવાનની વિશેષ આંગી રચવામાં આવશે, જેમાં સોના-ચાંદી સહિત હીરા-માણેક જેવા મૂલ્યવાન આભૂષણોથી પ્રભુજીને શણગારવામાં આવશે. આંગીના દર્શન માટે મોટી સંખ્યામાં જૈન શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ જિનાલયોમાં પહોંચશે.
આ મહાપર્વ દરમિયાન સંયમ અને ત્યાગને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે. અનેક શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ ઉપવાસ, એકાસણા, આયંબિલ સહિતની વિવિધ તપસ્યા અને આરાધના કરશે. પર્યુષણના દિવસોમાં કલ્પસૂત્ર ગ્રંથ અને બારસા સૂત્રનું વાચન પણ કરવામાં આવે છે. મહાવીર સ્વામીના જન્મવાચન પ્રસંગે પરંપરાગત રીતે સુપન ઉતારવાની વિધિ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ લાડુની પ્રભાવના કરવામાં આવે છે. જૈન પરંપરામાં મહાવીર જન્મવાચન પર ‘સ્વપ્નવિધિ’ અને ધાર્મિક ઉજવણીનું વિશેષ મહત્વ હોવાનું વિવિધ 2026ના પર્યુષણ કાર્યક્રમોમાં પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
સંવત્સરીએ ક્ષમાપના અને ‘મિચ્છામી દુક્કડમ’
પર્યુષણ મહાપર્વનો અંતિમ દિવસ એટલે કે ભાદરવા સુદ ચોથનો દિવસ સંવત્સરી પર્વ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસે વર્ષ દરમિયાન મન, વચન કે કાયાથી કોઈને દુઃખ પહોંચાડ્યું હોય તો હૃદયપૂર્વક ક્ષમાયાચના કરવાની પરંપરા છે. જૈન સમાજના લોકો એકબીજાને ‘મિચ્છામી દુક્કડમ’ કહીને પરસ્પર ક્ષમા માંગે છે અને આપેલા દુઃખ બદલ ક્ષમાયાચના કરે છે.
સુરતમાં સાધુ-સાધ્વી ભગવંતોના પ્રવચનોથી ધાર્મિક માહોલ
સુરતમાં બિરાજમાન આશરે 900 જેટલા સાધુ-સાધ્વી ભગવંતો દ્વારા વિવિધ ઉપાશ્રયો ખાતે પર્યુષણ દરમિયાન ધાર્મિક પ્રવચનો, સ્વાધ્યાય અને આરાધનાના કાર્યક્રમો યોજાશે. જેના પગલે સમગ્ર શહેરમાં જૈન સમાજમાં પર્યુષણ મહાપર્વને લઈને ઉત્સાહ અને ધાર્મિક માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.
પર્યુષણ મહાપર્વને ‘પુણ્યનું ભાથું’ માનવામાં આવે છે. આ દિવસોમાં જૈન સમાજના લોકો વધુમાં વધુ ધર્મ આરાધના, તપ, સંયમ અને આત્મચિંતન કરીને જીવનને આધ્યાત્મિક દિશા આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.
